W Gdańsku ruszyła konferencja odbudowy Ukrainy. W planie umowy za 10 mld euro
Dwudniowa konferencja rozpoczęła obrady w Gdańsku
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, czyli Ukraine Recovery Conference. Wydarzenie jest w tym roku współorganizowane przez Polskę oraz Ukrainę. Decyzję o przeprowadzeniu spotkania w tym formule podjęto jako kontynuację międzynarodowego formatu poświęconego powojennej odbudowie ukraińskiego państwa. Obrady rozpoczęły się od sesji otwierającej z udziałem szefów rządów, przywódców europejskich instytucji, przedstawicieli biznesu i organizacji zaangażowanych w pomoc Ukrainie.
Premier Donald Tusk, otwierając konferencję, podkreślił, że obecność liderów z Europy ma znaczenie polityczne i symboliczne. Wskazał, że udział tak szerokiego grona uczestników jest sygnałem dla Polski, Ukrainy, Europy i świata, że solidarność wobec kraju zaatakowanego przez Rosję ma realny wymiar. Zaznaczył też, że przez dwa dni w Gdańsku tysiące uczestników będą pracować nad projektem odbudowy Ukrainy po wojnie. W praktyce oznacza to rozmowy o finansowaniu, koordynacji pomocy, inwestycjach i współpracy międzynarodowej.
„Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo „solidarność” to nie jest pusty slogan”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
„Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Konferencja ma służyć nie tylko debacie politycznej, ale też praktycznemu przygotowaniu procesów odbudowy. Jej głównym celem jest koordynacja działań na rzecz odbudowy kraju oraz mobilizacja inwestycji potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. To kontynuacja formatu zainicjowanego przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. W Gdańsku rozmowy dotyczą zarówno bieżącego wsparcia, jak i planów związanych z okresem powojennym.
Organizatorzy wskazują, że odbudowa Ukrainy nie ogranicza się do stawiania nowych budynków, szkół, elektrowni czy infrastruktury technicznej. W centrum rozmów znajduje się również kwestia odbudowy wspólnoty oraz trwałych relacji między państwami i narodami Europy. W tym ujęciu chodzi o proces długofalowy, obejmujący bezpieczeństwo, rozwój regionalny, współpracę gospodarczą oraz odbudowę zaufania po wojnie. To właśnie dlatego konferencja łączy w jednym miejscu polityków, instytucje finansowe i przedstawicieli biznesu.
Zapowiedź ponad 160 umów i miliardowych środków dla Ukrainy
Jednym z najważniejszych konkretów przedstawionych podczas rozpoczęcia konferencji była zapowiedź podpisania ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro. Poinformowała o tym premier Ukrainy Julia Swyrydenko. Z jej deklaracji wynika, że planowane porozumienia mają dotyczyć wielu obszarów jednocześnie. Wśród nich wymieniono rozwój regionalny, działalność gospodarczą oraz kwestie związane z obronnością.
„Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro”.
Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy
Podczas konferencji poinformowano również o uruchomieniu pierwszej płatności z unijnej pożyczki dla Ukrainy. Do tego kraju ma trafić 3,2 mld euro jako pierwsza transza w ramach instrumentu o wartości 90 mld euro. Oznacza to przejście od deklaracji do konkretnych transferów finansowych, które mają wspierać funkcjonowanie państwa i przygotowanie przyszłych inwestycji. Dla uczestników konferencji był to jeden z kluczowych sygnałów, że europejskie wsparcie ma nie tylko wymiar polityczny, ale także budżetowy.
„Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój”.
Antonio Costa, szef Rady Europejskiej
„W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie”.
Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej
Szefowa Komisji Europejskiej podkreśliła ponadto, że ambicją Unii Europejskiej jest nie tylko pomagać Ukrainie i Europie, ale także wspierać rozwój Ukrainy jako wolnego europejskiego państwa. W tym kontekście zaznaczono, że Unia Europejska stała się największym inwestorem w Ukrainie. Ta deklaracja pokazuje, że odbudowa ma być oparta zarówno na pomocy publicznej, jak i na aktywności kapitału oraz instytucji europejskich. Dla firm i samorządów oznacza to perspektywę długiego procesu współpracy gospodarczej.
- Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość planowanych umów ma wynieść 10 mld euro.
- Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro.
- Środki pochodzą z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.
Premier wskazał historyczne znaczenie miejsca i polityczny wymiar spotkania
Donald Tusk podczas wystąpienia zwrócił uwagę na szerszy kontekst konferencji. Mówił o wyzwaniach stojących obecnie przed Europą i szerzej przed światem zachodnim. Wskazał na potrzebę zjednoczenia wobec agresji i narastającej niepewności, która w ostatnich latach objęła dużą część świata. Podkreślił, że dziś powszechne jest przekonanie, iż Ukraina oprze się rosyjskiej agresji, a odbudowa tego kraju będzie możliwa dzięki solidarności państw wspierających.
Szef polskiego rządu wyjaśnił również, dlaczego miejscem obrad został właśnie Gdańsk. Jak zaznaczył, wybór miasta nie był przypadkowy. Gdańsk ma wymiar symboliczny z punktu widzenia historii Europy, ponieważ to tutaj rozpoczęła się II wojna światowa. Jednocześnie miasto jest przykładem odbudowy po zniszczeniach wojennych, co nadaje spotkaniu dodatkowy kontekst.
„To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W tym ujęciu Gdańsk został przedstawiony jako miejsce, które po wojnie podniesiono z ruin i które stało się jednym z najbardziej znanych przykładów rekonstrukcji na świecie. Odbudowa miasta objęła nie tylko architekturę i historyczną tkankę miejską, ale również odbudowę tożsamości i wspólnoty. Ten argument został wykorzystany jako tło dla rozmów o przyszłości Ukrainy. Przesłanie było jasne: odbudowa kraju po wojnie oznacza zarówno inwestycje materialne, jak i odbudowę relacji społecznych oraz politycznych.
Premier mówił też o aspiracjach Ukrainy związanych z integracją europejską. Zaznaczył, że dążenie Ukrainy do bycia częścią zjednoczonej Europy wymaga rozumienia własnej historii oraz gotowości do pojednania. Wskazał, że doświadczenia państw europejskich pokazują możliwość budowania partnerstwa nawet po najtragiczniejszych konfliktach. Jako przykład podał obecne relacje między Polakami, Niemcami, Francuzami i Brytyjczykami, którzy dziś są partnerami i sojusznikami mimo dramatycznej przeszłości.
„Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość”.
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Na marginesie obrad trwają spotkania z liderami i przygotowania do współpracy gospodarczej
Konferencja w Gdańsku ma także wymiar roboczy, wykraczający poza sesje plenarne i oficjalne przemówienia. W trakcie wydarzenia mają zostać podpisane umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi, które mają służyć zacieśnianiu relacji gospodarczych. Oznacza to, że obok politycznych deklaracji prowadzone są rozmowy o konkretnych projektach i partnerstwach. Ich efektem ma być większa aktywność firm oraz instytucji po obu stronach.
Równolegle do głównego programu odbywają się spotkania dwustronne premiera Donalda Tuska z zagranicznymi partnerami. Wśród rozmówców wymieniono prezesa Banku Światowego Ajaya Bangę, kanclerza Austrii Christiana Stockera oraz premiera Bułgarii Rumena Radewa. Tego rodzaju rozmowy mają znaczenie dla dalszej koordynacji wsparcia finansowego, inwestycyjnego i politycznego. W praktyce są one częścią szerszego procesu budowania międzynarodowego zaplecza dla odbudowy Ukrainy.
Znaczenie konferencji polega więc nie tylko na skali obecności międzynarodowych delegacji, ale również na trybie działania. Decyzje i deklaracje zapadają tu podczas formalnych obrad współorganizowanych przez Polskę i Ukrainę, a następnie są rozwijane w rozmowach bilateralnych i w porozumieniach między instytucjami oraz przedsiębiorstwami. To pokazuje, że Gdańsk stał się na dwa dni miejscem, w którym łączą się polityka, finanse i gospodarka. Właśnie w takim trybie ma być przygotowywany długofalowy plan odbudowy Ukrainy po wojnie.
Dla opinii publicznej najważniejsze pozostają dziś trzy elementy: skala zapowiedzianych umów, uruchomienie pierwszych miliardowych środków z unijnego instrumentu oraz polityczny sygnał jedności ze strony europejskich liderów. Wszystkie te kwestie zostały wyraźnie wybrzmiane już w pierwszym dniu obrad. Kolejne godziny konferencji mają przynieść następne ustalenia dotyczące inwestycji, współpracy gospodarczej i międzynarodowego wsparcia dla Ukrainy. Gdańskie spotkanie ma być jednym z centralnych punktów tegorocznych działań wokół powojennej odbudowy tego kraju.