Przelałeś pieniądze oszustowi? Liczy się każda minuta!

Zakupy w sieci mogą zakończyć się stratą pieniędzy, gdy atrakcyjna oferta okazuje się fikcyjna, a sprzedawca znika po otrzymaniu przelewu. W takiej sytuacji nie warto czekać, aż problem rozwiąże się sam. Szybka rozmowa z bankiem, zachowanie dowodów i zgłoszenie sprawy Policji mogą ograniczyć skutki oszustwa oraz pomóc w ustaleniu sprawcy.

W jaki sposób działają internetowi oszuści?

Przestępcy wykorzystują pośpiech, kuszące ceny i zaufanie kupujących. Publikują nieprawdziwe ogłoszenia, zakładają fałszywe sklepy albo podszywają się pod uczciwych sprzedawców. Gdy dostaną pieniądze, mogą przestać odpowiadać, skasować ofertę lub zablokować kontakt.

Niebezpieczeństwo nie ogranicza się do zapłaty za towar, który nigdy nie dotrze. Oszust może wysłać link prowadzący do fałszywej płatności, próbować zdobyć dane logowania do banku, nakłaniać do podania kodu BLIK albo udawać pracownika banku oferującego pomoc w odzyskaniu środków.

Takie działania bywają wcześniej zaplanowane. Celem przestępców może być nie tylko jednorazowe wyłudzenie, ale również uzyskanie dostępu do kolejnych pieniędzy na rachunku.

Co zrobić, gdy podejrzewamy oszustwo?

Niezwłocznie powiadom bank. Zadzwoń na oficjalny numer infolinii, znaleziony na stronie banku, w jego aplikacji lub na karcie płatniczej. Nie korzystaj z numeru przekazanego przez oszusta. Możesz też skontaktować się z bankiem przez udostępniony przez niego bezpieczny kanał.

Powiedz konsultantowi, że możesz być ofiarą oszustwa, i podaj szczegóły transakcji. Zapytaj, czy da się zatrzymać lub odwołać przelew, spróbować odzyskać pieniądze albo pilnie skontaktować się z bankiem odbiorcy. Jeśli ujawniłeś dane logowania, dane karty lub kody autoryzacyjne, poproś o zabezpieczenie rachunku i zablokowanie zagrożonych sposobów płatności.

Jeżeli przelew został już wykonany, odzyskanie pieniędzy nie jest pewne. Mimo to skontaktuj się z bankiem jak najszybciej, ponieważ szybka reakcja ma znaczenie.

Zachowaj dowody. Nie kasuj rozmów ze sprzedawcą ani historii transakcji. Zrób zrzuty ekranu ogłoszenia i profilu sprzedającego, zachowaj korespondencję, SMS-y oraz adres strony. Zapisz potwierdzenie przelewu, numer rachunku odbiorcy, kwotę, datę i godzinę płatności, a także dane kontaktowe używane przez drugą stronę.

Jeśli rozmowa odbyła się przez telefon, zanotuj numer, z którego dzwoniono, oraz najważniejsze informacje. Zebrane materiały mogą pomóc odtworzyć przebieg zdarzenia i ustalić, kto za nim stoi.

Zawiadom Policję lub prokuraturę. Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze. Nie musisz znać danych oszusta, by zawiadomić o sprawie. Nie czekaj też ze zgłoszeniem do zakończenia reklamacji w banku.

Weź ze sobą dowód osobisty i zgromadzone dowody. Opowiedz dokładnie, jak doszło do kontaktu ze sprzedającym, w jaki sposób zapłaciłeś i kiedy zauważyłeś, że mogło dojść do oszustwa.

Numer alarmowy 112 służy do zgłaszania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zwykłe zawiadomienie dotyczące oszustwa internetowego złóż w jednostce Policji lub prokuraturze.

Zgłoś fałszywą stronę lub podejrzaną wiadomość. Incydenty dotyczące fałszywych witryn, prób wyłudzenia danych i innych cyberzagrożeń można przekazać CERT Polska na stronie https://incydent.cert.pl/.

SMS-y zawierające podejrzane linki można bezpłatnie przesłać na numer 8080. Takie zgłoszenia pomagają analizować zagrożenia i mogą uchronić innych użytkowników. Nie zastępują jednak kontaktu z bankiem ani zawiadomienia Policji o przestępstwie.

Czy da się odzyskać pieniądze?

To zależy między innymi od rodzaju płatności, etapu realizacji transakcji i okoliczności sprawy. Jak najszybciej skontaktuj się z bankiem i złóż reklamację, szczegółowo opisując zdarzenie.

Jeśli zapłaciłeś kartą, zapytaj bank, czy w danej sytuacji można skorzystać z chargebacku, czyli obciążenia zwrotnego. Możliwość zastosowania tej procedury zależy od warunków, które muszą być spełnione.

Gdy pieniądze zostały przelane na rachunek oszusta, poproś bank o podjęcie dostępnych działań w celu ich odzyskania. Nie ma jednak gwarancji, że środki wrócą.

Jeśli przekazałeś dane logowania, kody autoryzacyjne albo dane karty, pilnie zabezpiecz bankowość elektroniczną. Zmień zagrożone hasła, używając bezpiecznego urządzenia. Jeżeli podejrzewasz, że na urządzeniu zainstalowano złośliwe oprogramowanie, nie loguj się z niego do banku, dopóki nie zostanie zabezpieczone.

Uważaj na kolejne próby oszustwa.

Oszuści mogą ponownie odezwać się do osób, które straciły pieniądze. Mogą podawać się za policjantów, pracowników banku, prawników lub firmy odzyskujące należności. Obietnicę szybkiego zwrotu środków mogą uzależniać od wcześniejszej opłaty, podania danych bankowych albo zainstalowania aplikacji pozwalającej na zdalny dostęp do urządzenia.

Nie płać za obiecaną pomoc w odzyskaniu pieniędzy i nie udostępniaj haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Gdy masz wątpliwości, zakończ rozmowę, a następnie samodzielnie zadzwoń do banku lub Policji, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych.

Jak bezpieczniej kupować przez internet?

Sprawdzaj opinie o sprzedawcy, historię jego konta oraz wiarygodność sklepu.

Zachowuj ostrożność wobec ofert dużo tańszych niż u konkurencji oraz sprzedawców, którzy wywierają presję czasu.

Korzystaj z płatności i ochrony kupujących dostępnych bezpośrednio na zaufanej platformie.

Nie otwieraj linków do płatności przesyłanych przez nieznane osoby. Dokładnie sprawdzaj adres strony internetowej.

Nigdy nie przekazuj loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych osobom kontaktującym się telefonicznie lub przez komunikatory.

Nie instaluj aplikacji do zdalnego dostępu na polecenie osoby podającej się za pracownika banku lub konsultanta.

Przed zatwierdzeniem przelewu sprawdź kwotę, dane odbiorcy i cel płatności.

Jeśli podejrzewasz, że padłeś ofiarą oszustwa, działaj od razu: skontaktuj się z bankiem, zachowaj dowody i zgłoś sprawę Policji. Nie obawiaj się prosić o pomoc. Przestępcy wykorzystują manipulację i zaufanie, a zgłoszenie może pomóc także innym osobom.